Een picknick waar mensen met geheugenverlies samen kunnen genieten van een lunch. King Arthur Groep organiseerde dit donderdag 1 juni in het Julianapark in Zuilen, in samenwerking met Oog voor Utrecht en verzorgingstehuis Lieve de Key. Verslaggeefster Lara Lessing nam een kijkje.

Het is een zonnige dag, zo rond de 23 graden en er waait een klein briesje waait door de haren. Voor de ouderen die niet zelfstandig naar het Julianapark kunnen komen, wordt er vandaag verzamelt. Mevrouw Pijls, een kleine dunne en grijze mevrouw van zeventig jaar oud, zegt bij het buurthuis tegen Suzanne die professional zorg is van de King Arthur Groep: “We gaan picknicken hoorde ik, dat kan ik net zo goed in mijn tuin doen.” Suzanne antwoordt: “Maar u komt altijd hierheen om met zijn allen iets te doen, dat is toch veel gezelliger dan alleen in de tuin?” Mevrouw Pijls mompelt instemmend.
De ouderen zitten buiten onder de parasol onder het genot van een kopje koffie te wachten totdat zij naar de picknick worden gereden. Bernart van 80 jaar oud is een van de mensen die dementerend is en heeft het over zijn vrouw en vier kinderen. “Ik heb een ziekte die mijn hersenpan aantast. Dat vind ik zo erg voor mijn vrouw en vier kinderen. Ik heb het zelf niet altijd meer door, maar mijn naasten wel. Dat doet mij zoveel pijn. Hoe heet die ziekte ook alweer? Ehm, ehm, ja dementie!”

De King Arthur Groep is een organisatie die dagbesteding van mensen met geheugenverlies verzorgt. Ze hebben een aantal vestigingen, vooral in de provincie Utrecht. De vestiging in Zuilen heeft twee professionals en verder bestaat het team uit vrijwilligers en stagiaires. Ze verzorgen zowel dagbesteding in groepsverband op maatwerk, individueel aan huis. De picknick is in samenwerking met twee andere organisaties en mensen met geheugenverlies kunnen zich aanmelden bij de King Arthur Groep voor deze activiteit of andere activiteiten.

Vrijwilligers rijden hun auto voor  en de mensen stappen in. Bernart heeft wat hulp nodig, want hij kan bijna niet meer lopen. Voorzichtig helpen Suzanne en haar collega Marleen, hem de auto in.  “Pas op ik wil niet vallen… ik val bijna, ik val bijna!” zegt Bernart met grote ogen en een trillend lichaam. Suzanne en Marleen hebben hem stevig vast en er kan niks gebeuren. “Rustig maar Bernart, we zijn er bijna, zet maar kleine stapjes.”

Alzheimer, een vorm van dementie, is een ziekte waarbij  geestelijke vermogens sterk kunnen afnemen. Denk hierbij aan dagelijkse handelingen als de weg vinden, aankleden en eten. Naarmate de ziekte langer aanwezig is, neemt de ernst en het aantal klachten toe. Er is geen genezing mogelijk. In 2016 leden er meer dan 270.000 mensen aan dementie. Volgens Stichting Alzheimer Nederland zullen in 2040 meer dan een half miljoen mensen lijden aan deze ziekte als gevolg van de vergrijzing.

Aangekomen bij het Julianapark verzamelen de ouderen van de King Arthur Groep zich in een kringetje. Er zijn stoelen voor hen neergezet en sommige blijven zitten op hun rollator. Het ruikt naar vers gras en in het park lopen kippen met gekleurde veren rond, alsof die bij de rollators horen. Terwijl de organisatie nog de laatste komkommertjes en bekertjes fruit op de gedekte biertafels zet, spelen de ouderen FC Utrecht na. Ze schieten de bal rond in de kring met hun wandelstok, voet of hand. Tegenover de plek waar ze zitten, is een speeltuin. Marleen grapt : “Ik ga in de speeltuin klimmen!” waarop mevrouw Steen zegt: “Ik ga geen ziekenwagen voor je bellen hoor, ha ha ha.”

Sommige ouderen babbelen met elkaar, andere kijken om zich heen wat er allemaal gebeurt. Ze ogen rustig maar lijken toch scherp te zijn als er iets gebeurt, zoals een bal die op hen afkomt. Wim hoort aan hoe Bernart vertelt wat voor bloemen zijn vrouw altijd koopt.

Jan luistert aandachtig naar de accordeon die op de achtergrond speelt. Hij staart naar de mevrouw van dezelfde leeftijd, die achter hem het instrument beoefent. Langzaam keert hij zich om en begint met praten “Ik kan eigenlijk niet zo goed meer zien maar hoorde dat de accordeon daarachter wordt gespeeld. Als ik niet naar de dagbesteding ga weet ik eigenlijk niet zo goed wat ik moet doen na mijn ontbijt. Dan zet ik altijd de radio aan en kan ik mij daar de hele dag mee vermaken. Ik hou van muziek.” Hij krijgt een bescheiden glinstering in zijn ogen en focust zich weer op de bal die nog steeds rondgaat in de kring.

Omdat de samenleving vergrijst en er daarmee ook steeds meer mensen met dementie komen, zijn organisaties die inspelen op dit probleem noodzakelijk. Naast het feit dat de samenleving vergrijst, geven ook steeds meer ouderen aan zelfstandig thuis te willen blijven wonen. Op dit moment woont 70 procent van de mensen met dementie nog thuis, volgens Stiching Alzheimer Nederland. Familie van mensen met dementie wordt vaak belast, King Arthur Groep speelt hierop in. Ze geven  steun en cursussen.

De professionals, stagiaires en vrijwilligers maken babbeltjes met de ouderen en spelen mee met het ‘balspel van FC Utrecht senior’. Dan hoort Bernart een liedje dat hij kent en hij begint mee te zingen. Zijn woorden zijn niet goed te verstaan, maar de poging om het lied ‘sarireis’, zoals verstaan wordt, met elkaar te zingen lukt. Eén voor één doen de mensen uit de kring mee, voor zover zij het kennen. Sommige met een glimlach, anderen met een focus op de tekst. Jan wordt afgeleid, want daar komt zijn oude vlam Dikkie aangereden in haar rolstoel. De vrijwilligers zeggen tegen Jan dat daar zijn oude Dikkie aankomt. Ze wordt alvast aan een van de picknicktafels gezet en Jan loopt op haar af onder begeleiding van een vrijwilliger. Hij gaat naast haar zitten en maakt een praatje. Hij vraagt zich af of Dikkie hem nog wel herkent. Maar niks lijkt minder waar want als iedereen langzaam aanschuift aan de picknicktafels legt hij een hand op haar arm.

Wanneer iedereen zit, komen de broodjes kaas en krentenbollen langs. De lunch is rustig en de ouderen zijn vooral bezig met het eten van hun broodje. De gesprekken gaan voornamelijk over het beleg, de smaak of het weer. Langzaam komen de ouderen in contact met degene naast hen die zij nog niet kennen, want die komen vanuit een andere organisatie.”Waar bent u geboren? Ik ben geboren op Java” zegt een oude Indonesische man in een donkerblauw pak met de haartjes goed gekamd.

Veel van de mensen hebben aan één bolletje kaas genoeg. Wim zegt tegen de mevrouw die langskomt met nog meer bolletjes “Neejoh, een sneetje is meer dan zat!” Ondertussen gaat het gesprek over breien. “Ik kan niet breien.” “Ik ook niet, maar ehm ehm ehm, he wat was het nou, wat kan je daar ook alweer mee breien?” Het is even stil. “Oja kleden maken voor in huis!”
Nog een keer zingen ze nu met alle ouderen aan de picknicktafels een oud Hollands lied begeleid door het accordeon. Het eind van het lied nadert en Bernart zegt tegen Suzanne “Oh jullie zijn zo prachtig, bedankt voor alles he schatten.”

Wanneer iedereen zijn buikje vol zit en genoeg heeft gepraat met elkaar is het einde van de lunch in zicht. Langzaam worden de rolstoelen van de tafels afgeschoven en gaan de ouderen die zelfstandig naar huis kunnen richting huis. Langzaam lopen de ouderen, maar ook de vrijwilligers met een glimlach het park uit. Wie niet zelfstandig thuis kan komen, wordt veilig door de vrijwilligers naar huis gereden.