Gijs Werschkull (35) van restaurants GYS en SYR is meer dan horeca-ondernemer. Hij werkt niet alleen met duurzame producten, maar zorgt ook nog eens dat sociale-duurzaamheid een grote rol heeft in restaurant SYR waar vluchtelingen kunnen werken. "De overheid ziet werk als het einde van het integratietraject, wij van GYS en SYR zien het als begin van het integratietraject".

Waar komt je ambitie voor duurzaamheid binnen restaurants vandaan en waarom is dat belangrijk?

“Ik ben altijd al geïnteresseerd in duurzaamheid en natuur. Ik heb Geologie gestudeerd waar ik mij bezig hield klimaatreconstructies, en Geschiedenis waar ik mij bezig hield met energie, politiek & internationale betrekkingen. Tijdens mijn studie ben ik als chefkok aan de slag gegaan in restaurants in Utrecht. Daar heb ik altijd geprobeerd om vegetarisch en veganistisch op de kaart te zetten en meer biologische producten, maar ik merkte dat in de horeca gewoon veel ondernemers bezig zijn met geld verdienen in plaats van proberen iets bij te dragen aan de maatschappij. Dat stond mij opgegeven moment tegen. Ik zag dat er een markt voor was en ben ermee aan de slag gegaan. Er zijn heel veel mensen die uiteten willen, maar vooral vegetariërs en veganisten krijgen in ieder restaurant salade geitenkaas voorgeschoteld, dat kan beter. Mensen willen steeds meer gezond en lekker eten in plaats van groente en vlees waar gif op zit.”

Wat is SYR precies? 

“SYR is een restaurant dat we volledig commercieel zonder subsidie hebben opgezet. GYS heeft een stevige gift gegeven aan SYR. De rest hebben we gecrowdfund, iedereen krijgt zijn inleg met rente terug. Het is wel een stichting maar het kan zichzelf helemaal financieren, alle winst wordt gebruikt om vluchtelingen te laten studeren op de Universiteit en Hogeschool van Utrecht. Vluchtelingen kunnen werken bij SYR en de kaart bestaat uit Syrische gerechten. Het elegante van SYR is dat vluchtelingen aan het werk zijn om andere vluchtelingen te laten studeren.”

Hoe is het idee van SYR ontstaan?

“SYR is het uitvloeisel van de duurzaamheid van GYS, alleen dan nog met de component sociale-duurzaamheid eraan toegevoegd. We zagen twee jaar geleden de vluchtelingencrisis ontvouwen en we dachten: ‘Goh daar moeten we iets mee’. En wat kunnen wij nou: een restaurant opzetten. De overheid ziet werk als einde van het integratie traject, wij van GYS en SYR zien het begin van het integratietraject. Het geeft mensen een netwerk, zelfwaardering en een plaats in deze maatschappij. Bij SYR geven wij mensen de kans om hun eigen skills te verbeteren en zich voor te bereiden op de Nederlandse arbeidsmarkt.”

 

Merk je wel eens problemen met vluchtelingen tijdens het werk?

“Ik maak bijna geen problemen mee, niet meer dan ik met Nederlandse mensen ook zou hebben. Taal is natuurlijk een dingetje, maar meestal kom je daar wel uit. Wat ik juist eigenlijk merk is dat veel mensen gemotiveerder zijn om aan de slag te gaan, het is een laagdrempelige manier voor Nederlanders en Syriërs om met elkaar in contact te komen en elkaar te leren kennen. Als de Syriërs de weg even niet weten in de maatschappij, geven de Nederlanders hun een helpende hand. Aan de andere kant krijgen de mensen die komen eten bij SYR de kans om vluchtelingen te leren kennen en te zien dat ze eigenlijk net zoals jij en ik zijn.”

Hoe kijk jij tegen de migratiediscussie aan?

“Dat vind ik een hele moeilijke vraag. Ik denk dat het heel belangrijk is om de mensen die hier zijn een kans te geven en te helpen. Los van het feit of je het leuk vindt dat ze hier zijn, want ze zijn er nou eenmaal. Dus we moeten er iets mee en hun helpen: voor henzelf en voor onszelf.”

Vind jij dat mensen echt de kans krijgen om te integreren in Nederland?

“Er zijn allemaal obstakels om goed te integreren, ik loop zelf ook tegen sommige problemen aan. Hier bedoel ik mee dat er institutioneel behoorlijk wat obstakels zijn en dat er verschillende overheidsinstanties langs elkaar heen werken. Er zijn natuurlijk ook verschillen in vluchtelingen, sommigen werken heel hard om hun plaats in deze maatschappij te vinden. Net zoals dat er bij de overheid ook mensen minder hard werken om het juiste gedaan te krijgen, zijn er bij vluchtelingen ook verschillen in inzet maar dat is niet afhankelijk van afkomst.”

Ben je van plan om meer SYR restaurants te openen?

“Wij spelen met de gedachte en zijn voorzichtig aan het verkennen om SYR ook in een andere stad te openen.”

Wat wil jij meegeven aan iedereen die zich niet kan verplaatsen in de situatie van vluchtelingen?

“Ik begrijp heel goed dat mensen niet voor onbeperkte migratie in Nederland zijn. Maar mensen moeten ook nadenken over wat hun ouders of grootouders tijdens de Tweede Wereld Oorlog gedaan hebben, toen zijn er ook veel Nederlanders gevlucht uit Nederland. In die landen werden wij ook opgevangen. Onze eigen vluchtelingencrisis is pas twee generaties geleden en toen waren wij ook blij dat er landen waren waar we terecht konden. Ik denk dat mensen dat ook moeten indenken en de menselijke kant moeten voorstellen. Ook moeten mensen begrijpen dat er vluchtelingen zijn die naar het Westen komen uit economische motieven maar vooral dat mensen uit Syrië hun land ontvluchten wegens echt serieuze problemen en gevaar van hun leven. Niet voor een paar dubbeltjes meer hier in het Westen.”