In de Utrechtse wijk Ondiep staan veel verschillende soorten huizen die ook allemaal verschillende bewoners aantrekken. Vanuit de traditionele Ondiepers word er hierdoor gesproken over een tweedeling. Verslaggeefster Sammie Vries sprak met Lucas de Boer (45). Hij is manager wonen bij woningcorporatie Mitros.

Spreken jullie bij Mitros ook over een tweedeling in?
‘’Je kan het beter een vierdeling noemen of misschien nog wel meer. In Ondiep wonen de echte Ondiepers die hier al hun hele leven wonen. Je hebt dan verschillende soorten nieuwkomers: mensen uit Overvecht of Zuilen die wooncerrière willen maken of mensen van buitenlandse afkomst. Dat zag je vroeger helemaal niet in Ondiep. Maar ook de starters, vaak jong volwassenen die na hun studie zijn gaan werken, op de woningmarkt komen naar Ondiep. Dit zijn geen traditionele Ondiepers. De traditionele Ondieper vindt de rode driehoek – een buurtje dat 200 meter van Ondiep af ligt in Zuilen – gevoelsmatig al heel ver weg. Als je daar woont ben je geen Ondieper. Het zit erg in de hoofden van de mensen. Dat zeg ik niet omdat ik het niet serieus neem, maar de wijkvisie heet niet voor niets dorp in een stad. De nieuwkomers, die niet geboren en getogen in Ondiep zijn, horen er per definitie niet bij. De echte ondiepers spreken van een tweedeling: wij en zij. Dat is jammer want dat is niet wat wij graag zouden willen.’’

Wat willen jullie dan?
‘’We willen door huur- en koopwoningen te bouwen de wijk een stap hoger op de ladder te krijgen. In 2004 hebben de Gemeente Utrecht en Mitros de wijkvisie dorp in een stad ontwikkeld met als doel de sociale samenhang in de wijk te verbeteren. Rond die tijd ging het niet goed in Ondiep. Er waren zelfs rellen. Er moest iets gebeuren. De gedachte is om ervoor te zorgen dat Ondiep niet alleen een wijk is waar kansarme Utrechters wonen. Je zag veel armoede van generatie op generatie. Het is dan goed als er niet alleen sociale huurwoningen zijn, maar ook koopwoningen en duurdere huurwoningen om de wijk in de lift te krijgen. Duurdere woningen trekken namelijk mensen aan met hogere inkomens en dat is beter voor de omgeving.’’

Wanneer mensen met een hoger inkomen in de wijk komen, zijn dan de problemen meteen opgelost?
‘’Niet helemaal want deze rijkere zullen bijvoorbeeld geen geld geven aan de armere. Het zit zo: als de straat niet netjes is, zijn mensen sneller geneigd om spullen op straat te gooien of ze onderhouden het huis niet goed. Mensen met een koopwoning onderhouden hun huis en tuin goed aangezien het hun eigen huis is. Wanneer andere woningen netjes zijn, ben jij zelf ook sneller geneigd je huis en de omgeving daaromheen beter te onderhouden. Sommige woningen in Ondiep waren zo slecht en vervallen dat we hebben besloten om die huizen te slopen en er nieuwe woningen voor terug te bouwen. Vorig jaar hebben wij een groot aantal woningen in Fruitbuurt Noord gesloopt en op dit moment krijgen nieuwe bewoners de sleutel van 85 sociale huurwoningen en 34 koopwoningen. De mensen die woonden in de woningen die gesloopt werden, krijgen voorrang op een nieuw huis in de wijk en financiële hulp bij hun verhuizing.’’

 

Wat is jouw grootste wens voor Ondiep?
‘’Ik zou het geweldig vinden als oude en nieuwe Ondiepers van elkaar leren en goed met elkaar om kunnen gaan. Dat gebeurt nu nog matig. Er wonen veel mensen in een wijk die langs elkaar leven. Ons doel is niet mislukt, maar ook nog niet gelukt. We zitten nog midden in de transitie. In cijfers gezien is Ondiep er op vooruit gegaan. Criminaliteit is gedaald en uit onderzoek is gebleken dat het gevoel van onveiligheid is afgenomen.’’

Hoe willen jullie het doel voltooien?
‘’Dat is lastig. Je kan mensen niet dwingen om met elkaar om te gaan. Het heeft bijvoorbeeld geen zin om een geforceerd buurtbarbecue te organiseren. Onze invloed is beperkten er is een grens tot waar je mensen met elkaar om wil laten gaan en een buurt sociaal te verbeteren. Het verandert echt wel op dit moment en het is beter dan vroeger, maar het heeft tijd nodig om de sociale cohesie in de buurt te verbeteren. Er moet een nieuwe generatie buurtbewoners komen die vanzelf ontstaat. Er zijn nu grote verschillen in levensfase en leefstijl. Een jong gezin maakt zich druk om werk en hoe ze hun kinderen opvoeden, terwijl de buren zich druk maken over of ze elke dag wel een pan eten op tafel hebben staan. Deze buren hebben elkaar dan misschien wel niet meer te zeggen dan hoe het zonnetje mooi schijnt op deze dag. Dat is niet erg, maar veel mensen zien het als een gemis. Er zijn veel mensen die behoefte hebben aan sociale contacten, terwijl anderen dat juist weer niet hebben. Zij hebben hun contacten buiten de wijk. Er zijn straten in Ondiep waar bewoners vroeger met een kop koffie op de stoep zitten als de zon schijnt. Dat is nu minder dan vroeger en dat missen veel traditionele Ondiepers. Ondiep is in korte tijd een gemêleerde wijk geworden en dat knaagt bij oude Ondiepers. Zij kunnen zich nog goed herinneren hoe het vroeger was.’’

Hoe zouden jullie dit kunnen verbeteren?
‘’Dat kunnen wij niet alleen als woningcorporatie. Vroeger zouden we misschien gedacht hebben: we gaan het wel even fixen. Maar zo werkt dat niet. Ik geloof dat het tijd nodig heeft. Doordat we huizen hebben gesloopt en nu weer bouwen, hebben we een grote stap gezet om de wijk te verbeteren. Nu moeten wij ons focussen op de mensen die daar moeite mee hebben en begeleiden wij hen bijvoorbeeld hun financiële situatie. We kunnen mensen natuurlijk geen geld geven, maar we komen bij veel buurtbewoners op bezoek. Dan kun je problemen signaleren en samenwerken met buurtteams om mensen te ondersteunen bij bijvoorbeeld het beheer van geld. We doen nu mee met het experiment ‘City deal inclusieve stad’ waarbij in sommige situaties uitzonderingen worden gemaakt op de normale regels, van het ‘systeem’ van instanties. Wannneer iemand hoge schulden heeft, wordt er beslag gelegd op spullen, bijvoorbeeld een auto. Als iemand zijn auto nodig heeft voor werk, levert dit een probleem op. Dit willen we voorkomen door af te spreken dat iemands auto niet wordt ingenomen. Uiteindelijk is het een kwestie van volhouden. Het zal lang duren voordat het gevoel van tweedeling echt uit de wijk verdwenen is’’